PLAN ROZWOJU LOKALNEGO GMINY

Czas realizacji planuobejmuje lata 2004 - 2013, przy czym został on podzielony na dwa okresyplanowania : lata 2004 - 2006 i lata 2007 - 2013 zgodnie z terminami planowaniaUnii Europejskiej.

II. AKTUALNA SYTUACJA SPOŁECZNO - GOSPODARCZA NAOBSZARZE OBJĘTYM WDRAŻANIEM PLANU. spis treści

1. ANALIZA

1.1. Położenie, powierzchnia, ludność

Gmina Kozłowo położona jestw południowej części województwa warmińsko - mazurskiego w powiecie nidzickim.Gmina Kozłowo sąsiaduje z gminami : Działdowo, Iłowo, Janowiec Kościelny,Nidzica, Olsztynek, Grunwald i Dąbrówno.

Obszar gminy zajmujepowierzchnię 254 km².

Kształt obszaru zajmowanegoprzez gminę jest wydłużony południkowo. Układ funkcjonalno-przestrzenny dzieligminę na dwie części :

północną – tereny rolnicze,lasy i jeziora,

południową – tereny rolniczei lasy.

Na terenie gminy znajdujęsię 36 miejscowości zgrupowanych w 28 sołectwach.

Liczba mieszkańców wynosi6595 osób. Gęstość zaludnienia wynosi 25 osób na km² (średnia wwojewództwie 59 os./km²).

Największa miejscowością icentrum administracyjnym gminy jest Kozłowo.

Gmina jest położona wpobliżu miast Nidzicy i Działdowa, które są ponadlokalnymi centrami rozwoju.Stolica województwa - Olsztyn leży ok. 60 km od Kozłowa.

Gmina leży w pobliżu ważnegoskrzyżowania ważnych szlaków komunikacyjnych drogowych o znaczeniu krajowym iregionalnym. Są to : droga krajowa nr 7 umożliwiająca komunikacje z Warszawą,Gdańskiem i poprzez drogę 51 z Olsztynem i drogi wojewódzkie nr 545 Działdowo -Szczytno, nr 538 Nowe Miasto Lubawskie - Olszewo. Ponadto gmina skomunikowanajest z Nidzicą i Działdowem poprzez linię kolejową. Warunki komunikacyjneokreślić można jako dobre i stanowiące istotny, potencjalny czynnik rozwojowy.

Użytki rolne zajmują 78%powierzchni, lasy 14%, 8% stanowią nieużytki, tereny zabudowane i drogi.

Formy użytkowania terenu w gminie Kozłowo
Powierzchnia ogólna	Użytki rolne	Użytki leśne	Grunty zabudowane i zurbanizowane	Wody	Tereny inne
[ha]
25 401	19 984	3 500	1 221	557	739

Główna funkcją gospodarczagminy jest rolnictwo.

1.2. ŚRODOWISKO PRZYRODNICZE spis treści

KRAJOBRAZ IUKSZTAŁTOWANIE POWIERZCHNI

Gmina położona jest na stykumezoregionów : Garbu Lubawskiego i Wzniesienia Mławskiego.

Ukształtowanie powierzchnijest mało zróżnicowane. W północnej części gminy powierzchnia usytuowana jestna wysokości 190-210 m npm. z kulminacja na wysokości 226 m npm. pomiędzySiemianowem i jez. Kownatki. W kierunku południowym powierzchnia terenu obniżasię. Część środkowa położona jest na wysokości 180 –190 m npm, część południowa170-180 m npm. Najniższy rejon znajduje się u zbiegu Szkotówki i Nidy 150 m npm.

Obszar gminy położony jest wzasięgu dwóch zlodowaceń : pólnocnopolskiego i środkowopolskiego. W częścipółnocnej obszaru gminy występują osady polodowcowe młodsze, w pozostałejczęści osady starsze. Miąższość osadów czwartorzędowych wynosi 60 – 100 m wczęści północnej i 120 – 150 na pozostałym obszarze.

Główne jednostkimorfologiczne to :

- wysoczyznamorenowa płaska i falista z wyniesieniami moren czołowych zbudowanych z osadówzwałowych, głownie glin średnio i małospoistych oraz piasków

- równinasandru utworzona przez piaski i żwiry wodnolodowcowe w rejonie miejscowościSzkotowo, Borowiec, Zakrzów, Sarnowo

- dolinyrzek Nidy i Szkotówki wcięte w podłoże osadów zwałowych i wodnolodowcowych

- jeziorawytopiskowe w części północnej

KLIMAT

Warunki klimatyczne panującena terenie gminy należą do umiarkowanych i w dużej mierze uwarunkowane sąwpływami mas powietrza polarno – morskiego.

Parametry klimatyczne ze stacji meteorologicznej w Nidzicy
Parametr	Wartość
Średnia roczna temperatura powietrza	6,4^oC
Średni roczny opad	610 mm
Średnia roczna prędkość wiatru	3,0 m/sek

Teren gminy charakteryzujesię (w stosunku do przeciętnych w Polsce) większym średnim zachmurzeniem, czyliwiększą liczbą dni pochmurnych (najwięcej dni pochmurnych jest w grudniu, anajmniej późnym latem we wrześniu), najniższymiśrednimi temperaturami miesięcy zimowych i jesiennych, większą roczną amplitudątemperatur i większą ilością opadów.

Na omawianym obszarzenajcieplejszym miesiącem jest lipiec ze średnią temperaturą 17,0^oC,najchłodniejszym styczeń -1,7^oC. Średnia liczba dni gorących ztemperaturą powyżej 25^oC wynosi 26. Roczne sumy opadów wynosząśrednio około 610 – 630 mm. Najwyższe opady w ciągu roku, odnotowywane są wmiesiącach letnich (lipiec 85 mm), najniższe w miesiącach zimowych i wczesnąwiosną (marzec 30 mm). Dni z opadem jest około 170 – 180 w roku. Pokrywaśnieżna utrzymuje się średnio około 105 dni w roku.

Omawiany obszar cechujeraczej krótki okres wegetacyjny, który wynosi około 200 dni.

Przeważającymi wiatrami naomawianym obszarze są wiatry z sektora zachodniego i południowo – zachodniego,a najrzadziej występują wiatry z sektora północnego. Największe prędkościwiatrów notowane są jesienią i zimą – wiatry bardzo silne i porywiste, anajmniejsze latem – cisze występują najczęściej w sierpniu.

GLEBY

Na obszarze gminy występujągleby bielicowe, pseudobielicowe i brunatne wyługowane i kwaśne. Gleby tenależą średnich i niskich klas bonitacji. Dominuje 5 (żytni dobry) kompleksprzydatności rolniczej (IVb – V klasa bonitacji). W środkowej części gminyznaczny obszar zajmuje kompleks 4 (żytni bardzo dobry – IIIb – IV a klasabonitacji).

W rejonie występowaniapiasków zwałowych i wodnolodowcowych występują gleby należące do 6 kompleksuprzydatności rolniczej (żytni słaby, V – VI klasa). Dotyczy to obszarów wrejonie miejscowości Szkotowo, Borowiec, Zakrzów, Sarnowo.

Zestawienie klasyfikacji gleb

Klasa gleboznawcza gruntów rolnych w ujęciu powierzchniowym [ha]
I	II		III a				III b	IV a	IV b	V		VI				VI_Z	Razem
0	0		160				1 190	3 830	4 856	4 833		1 052				0	15 921
Klasa gleboznawcza łąk w ujęciu powierzchniowym [ha]
I		II		III				IV			V		VI				Razem
0		0		95				1 607			308		80				2 090
Klasa gleboznawcza pastwisk w ujęciu powierzchniowym [ha]
I		II			III			IV		V				VI	VI_Z		Razem
0		0			139			964		475				133	0		1 711
Klasa gleboznawcza lasów w ujęciu powierzchniowym [ha]
I		II				III		IV		V				VI			Razem
0		0				9		181		179				113			482

Źródło: Starostwo Powiatowe w Nidzicy, Rocznesprawozdanie geodezyjne stan na dzień 01.01.2000 r;

SUROWCE MINERALNE

W gminie istnieją niewielkie zasoby torfu, piasku iżwiru bez znaczenia gospodarczego.

LASY

Powierzchnia lasów wynosi3724 ha w tym właściciele indywidualni posiadają 479 ha (9%).

Lesistość wynosi 13,8% cosprawia, że gmina Kozłowo należy do gmin o najniższej lesistości wwojewództwie.

Lasy nie tworzą zwartychkompleksów, zajmują niewielkie powierzchnie na terenie całej gminy.

Dominują dwa typy siedlisknaturalnych. Na obszarach o podłoży piaszczystym występuje bór mieszany świeżyz drzewostanem sosny, na terenach podmokłych ples z drzewostanem liściastym,głównie olchy i brzozy. Lasy na terenie gminy są młode – ok. 40. letnie. Terenyleśne to głównie zalesienie gruntów porolnych.

Gospodarka leśna prowadzonajest pod nadzorem Nadleśnictwa Nidzica, poprzez Leśnictwo w Szkotowie iLeśnictwo w Napierkach.

Nowych zalesień dokonujeNadleśnictwo na gruntach klas słabych przejętych, z zasobów ANR oraz prywatniwłaściciele gruntów. Niska wartość rolnicza gleb stwarza warunki do dalszychzalesień.

HYDROGRAFIA

Gmina znajduje się w zlewnitrzech rzek : Szkotówki, Nidy i Marózki. Nida i Szkotówka łączą się na tereniegminy i tworzą rzekę Wkrę – dopływ Narwi. Północna część gminy stanowi zlewniepojezierną.

- Rejon jeziora Kownatki jest lokalnym węzłem hydrograficznym.Stąd wypływają rzeki Marózek, Szkotówka i Nida. Większość obszary gminy jestodwadniana przez Szkotówkę i jej dopływy.

Wroku 2002 na rzece Wkrze badania jakości wód prowadzono w 5 punktachpomiarowych, z których 1 zlokalizowany był na terenie gminy Kozłowo na 217,7 kmbiegu rzeki Wkry – powyżej ujścia Szkotówki w miejscowości Kadyki. Wody w tymmiejscu zostały scharakteryzowane jako pozaklasowe.

Stan czystości rzeki Wkry w punkcie pomiarowo-kontrolnym w roku 2002
Km biegu rzeki	Ocena fizykochemiczna	Wskaźniki decydujące o ocenie fizykochemicznej	Ocena sanitarna	Saprobowość sestonu	Ocena ogólna
Rok 2002
244,3	III	ChZT-Mn, ChZT-Cr, NO₂, Z^*	II	II	III
234,8	non	PO₄, P_og	non	III	non
217,7	III	NO₂, PO₄, P_og	non	II	non

Z^* - zawiesina;

Źródło: WIOŚ Olsztyn

- Wcześniejsze badania Wkry, prowadzone w 1999 roku na tym samymodcinku, wskazywały na III klasę czystości.

Jakość wody Szkotówki niejest objęta kontrolą.

- W północnej części gminy znajduje się 9 jezior. Największe znich to Kownatki, Kąty, Szkotowskie.

Nazwa jeziora	Powierzchnia [ha]	Objętość [tys. m³]	Głębokość [m]		Długość linii brzegowej [m]
Nazwa jeziora	Powierzchnia [ha]	Objętość [tys. m³]	śred	maks	Długość linii brzegowej [m]
Kąty	41,7	2 290,0	5,4	15,8	3 500
Kownatki	215,5	20 478,3	9,5	31,0	8 900
Szkotowskie	41,3	1 449,8	3,5	6,2	2 600

Źródło: Atlas jezior Polski,Bogucki Wydawnictwo Naukowe, dane Urzędów Gmin

Istniejące jeziora należąprzede wszystkim do typu eutroficznego, czyli bogatego w substancje odżywcze iobserwuje się na nich zakwit glonów (są to Kownatki i Kąty). Do jeziormezotroficznych, na których nie obserwuje sięzakwitu glonów należy jez. Szkotowo).

- Jakość wody jez. Kownatki odpowiadała III klasie czystości icharakteryzuje się II klasą podatnością na degradację. Jest jezioremprzepływowym, znacznie obciążonym użytkowaniem rekreacyjnym (około 50 000t/rocznie). Na jeziorze prowadzona jest również intensywna gospodarka rybacka.Zarówno w okresie wiosennym, jak i letnim, wody jeziora charakteryzują siębardzo wysokim stężeniem zanieczyszczeń organicznych. Wody cechuje niskaprzezroczystość. Występują bardzo wysokie stężenia azotu mineralnego i fosforu.Ponadnormatywne zawartości substancji biogennych wskazują na wysoką trofię wódjeziora. W wodach akwenu coraz częściej pojawiają się zakwity fitoplanktonu.

- Pozostałe jeziora nie są badane pod kątem czystości wody.

Udział wód powierzchniowych wpowierzchni ogólnej gminy wynosi 1,8%.

HYDROGEOLOGIA

- Miąższość warstwyczwartorzędowej, która zaopatruje w wodę z ujęć wgłębnych, wynosi ok. 60 m wrejonie Szkotowa do 120 - 150 m na pozostałym obszarze. Wydajność ujęć naznacznym obszarze gminy wynosi 30 – 70 m³/h. Warunkihydrogeologiczne określa się jako korzystne. Ujmowane wody nie wymagająuzdatniania, lub wymagają uzdatniania prostego (redukcja Fe i Mn).

Większa część gminy położonajest w obrębie Głównego Zbiornika Wód Podziemnych GZWP nr 214 Działdowo wymagającegowysokiej ochrony.

PRAWNE FORMY OCHRONY PRZYRODY

Obszary chronionegokrajobrazu zajmują na terenie gminy 54% powierzchni.

Najwartościowszy jest obszarchronionego krajobrazu dolin rzek Nidy i Szkotówki – o powierzchni całkowitej 8391,9 ha – obejmuje gminy Kozłowo i Nidzica.

Na terenie gminy nie marezerwatów przyrody.

- Ochrona indywidualną objęto dwa obiekty uznane za pomnikiprzyrody.

Lp.	Nr	Rodzaj	Wymiary		Gmina	Lokalizacja i inne dane	Rok uznania
Lp.	Nr	Rodzaj	Obwód [cm]	Wysokość [m]	Gmina	Lokalizacja i inne dane	Rok uznania
1.	412	30 dębów	250-430	22-30	Kozłowo	W parku podworskim w Zabłociu Kozłowskim na gruntach Gminy	1984
2.	413	4 lipy	305-500	22-29	Kozłowo	W parku podworskim Zakrzów – Sarnowo, ANR	1984

Uchwałą Nr VII/37/03 RadyPowiatu w Nidzicy z dnia 23 kwietnia 2003 r ustanowiono strefy ciszy nanastępujących jeziorach gminy Kozłowo :

Jezioro	Uwagi
Kownatki	do linii brzegowej
Kąty	do linii brzegowej
Szkotowo	do linii brzegowej

Ochroną objęte są wszystkienaturalne zbiorniki wodne oraz cieki, zwarte kompleksy leśne oraz płatyzadrzewień śródpolnych.

Na obszarze gminy niewystępują gleby chronione.

1.3. TURYSTYKA spis treści

WALORY TURYSTYCZNE

Gmina graniczy z obszarami owysokich walorach turystycznych - kompleksem lasów puszczy Napiwodzko-ramuckiejod wschodu, z kompleksem historycznym pól Grunwaldu od północy, obszarem jeziorDąbrowskich od zachodu. W pobliżu leży Park krajobrazowy Wzgórz Dylewskich.

Sama gmina nie posiadawybitnych walorów turystycznych ale położenie w pobliżu atrakcyjnych obszarówmoże stanowić przesłankę do rozwoju agroturystyki i kreowania produktówturystycznych.

Potencjalnie atrakcyjny jestrejon jezior Kownatki i Szkotowskiego.

Jezioro Kownatki o pow. 215ha i linii brzegowej 8530 m., oraz jeziora Szkotowa i Kąty o łącznej pow. 83 hai linii brzegowej 5800 m. połączone ze sobą ciekiem dającym początek rzekiSzkotówki są bardzo atrakcyjnym zbiornikiem w skali całego pojezierza zarównopod względem rekreacyjnym, rybackim i czystości wód. Walory te pozwalają narozwój turystyki i rekreacji oraz towarzyszącej infrastruktury.

INFRASTRUKTURA TURYSTYCZNA

W sezonie turystycznymfunkcjonuje ośrodek wypoczynkowy w Kownatkach. z 145 miejscami w domkachletniskowych. Posiada on również własną stołówkę na ok. 200 osób i kawiarnię. Ośrodek zatrudniaratownika, który pełni dyżur na strzeżonym kąpielisku. Oprócz tego kąpieliska,istnieją kąpieliska niestrzeżone, nad jeziorem Kownatki ok. 200 m liniibrzegowej i ok. 100 m nad jeziorem Szkotowo.

- W Szkotowie prosperuje gospodarstwo agroturystyczne p.Zygmunta Dramińskiego.

Szacunkowo ocenia się, iż wsezonie letnim plaże nad jeziorami w Kownatkach i w Szkotowie odwiedza ok. 20tys. wczasowiczów w przeliczeniu na osobodni.

W celu zwiększeniabezpieczeństwa wypoczywających oraz stworzenia należytych warunków sanitarnychwykonano m.in.:

- naodcinku 200 m poprawiono drogę dojazdową do jeziora Kownatki

- zamontowano 5 dużych kontenerów na śmieci, opróżnianych nabieżąco

Utrzymaniem czystości nadjeziorem zajmuje się Zakład Gospodarki Komunalnej w Kozłowie.

Stan techniczny kąpielisk w sezonie turystycznym 2003
Miejscowość	Nazwa jeziora	Plaża	Urządzenia sanitarne (WC, natryski)	Szatnia	Punkt czerpania wody	Pomosty boje org. kąpieliska dla dzieci	Sprzęt ratowniczy, ratownik	Usuwanie nieczystości stałych	Odległość od źródła zaniecz. (ścieki)	Zaniecz. kąpieliska
Kownatki	Kownatki	zorganizowana	są	jest	jest	jest	jest	kosze	2 000 m	brak
Szkotowo	Szkotowskie	prowizoryczna	brak	brak	brak	brak	brak	brak	2 000 m	brak

Szkotowo

- kąpielisko jezioro strona lewa - woda spełniała w badanym zakresiewarunki jakim powinna odpowiadać woda w kąpieliskach i może być wykorzystywanado kąpieli i sportów wodnych (Orzeczenia PPIS w Nidzicy: nr 62/2003 z dnia08.07.2003 r, nr 88/2002 z dnia 17.07.2002 r, nr 79/2001 z dnia 04.07.2001 r,).

- Kownatki

- kąpielisko jezioro Kownatki strona prawa - woda spełniała wbadanym zakresie warunki jakim powinna odpowiadać woda w kąpieliskach i możebyć wykorzystywana do kąpieli i sportów wodnych (Orzeczenia PPIS w Nidzicy:57/2003 z dnia 08.07.2003 r, nr 87/2002 z dnia 17.07.2002 r, nr 77/2001 z dnia04.07.2001 r).

Nad jeziorem Kownatkipowstało nowoczesne gospodarstwo agroturystyczne „LEMANY’

Zakłada się, że nowowybudowana oczyszczalni ścieków wraz z kanalizacją w Szkotowie spowoduje rozwójtego rejonu poprzez wybudowanie przez prywatnych właścicieli około 250 domkówrekreacyjnych. Wybudowana infrastruktura umożliwi powstanie agroturystyki,ośrodków wczasowych, sieci gastronomii i handlu. Ponadto złagodzi negatywneskutki bezrobocia oraz stworzy nowe miejsca pracy.

- Przewiduje się powstanie około:

- 20gospodarstw agroturystycznych zatrudniających średnio po 2 osoby

- 20pensjonatów zatrudniających średnio po 2 osoby

- 3ośrodków wczasowych zatrudniające średnio po10 osób każdy

- powstanierzemiosła, oraz małej gastronomii zatrudniającej około 20 osób

- 5miejsc pracy związanych z obsługą i utrzymaniem w pełnej sprawności wybudowanejinwestycji infrastrukturalnej.

DZIEDZICTWO HISTORYCZNE I KULTUROWE

Teren gminy nie obfituje wzabytki i szczególnie cenne świadectwa kulturowe. Znajduje się tu 8 cmentarzy ikwater wojennych z okresu I wojny światowej. Do rejestru zabytków wpisane sąkościoły w Dziurdziewie, Kozłowie, Sławce Wielkiej, Zaborowie, Sarnowie,Turowie, Szkotowie oraz park w Kozłowie, Turówku, Turowie i ZabłociuKozłowskim.

Cenne świadectwo stanowiązabytki archeologiczne, w tym kurhany w Pielgrzymowie, wpisane do rejestruzabytków.

1.4. ZAGOSPODAROWANIE PRZESTRZENNE spis treści

Na terenie gminyobowiązują :

Studium Uwarunkowań iKierunków Zagospodarowania Przestrzennego powstało w 2001 roku.

Miejscowy planzagospodarowania przestrzennego powstał dla rejonu wsi Szkotowo i Kownatki.Zakres planu określa rejon pomiędzy wsiami jako przeznaczony na zabudowęusługową turystyczną, mieszkalną i letniskową i określa zasady lokalizacji.

UWARUNKOWANIA OCHRONY ŚRODOWISKA NATURALNEGO

Północny fragment gminy (odgranic do linii Szkotowo - Siemianowo) stanowi fragment zachodniomazurskiegoobszaru węzłowego krajowej sieci ekologicznej i jest obszarem o wysokichwalorach przyrodniczych, potencjalnie do wykorzystania rekreacyjnego iturystycznego.

Dolina Nidy stanowi korytarzekologiczny o znaczeniu krajowym (dolina Wkry). Dolina Szkotówki stanowikorytarz ekologiczny o znaczeniu lokalnym.

Środkowy fragment gminyposiadający najlepsze gleby predystynowany jest do rozwoju wielofunkcyjnego zpreferowaną produkcja rolną.

Obszar chronionegokrajobrazu zajmuje 54% powierzchni. Są to tereny o wysokich walorach przyrodniczych obejmujący rejon pojezierzy,dolin rzek i przyległych terenów.

Jeziora ze względu na małerozmiary i głębokość podatne są na antropopresję i eutrofizację.

Brak rozwiązania problemówwodno-ściekowych i gospodarki odpadami stałymi stanowi poważny problem wzakresie ochrony środowiska.

Część budynków gospodarczychi domów pokrytych jest eternitem zawierającym szkodliwy azbest.

Na terenie gminy nie maniebezpiecznego przemysłu i źródeł skażenia powietrza.

INFRASTRUKTURA TECHNICZNA

KOMUNIKACJA

Przez gminę Kozłowoprzechodzi sieć dróg kategorii: krajowej, wojewódzkiej, powiatowej i gminnej.

drogi krajowe :

nr 7 (III klasa techniczna)relacji Gdańsk - Warszawa - Chyżne. W granicach gminy 1,1 km w dobrym stanietechnicznym. Droga posiada umocnione pobocza. Droga komunikuje ruch wkierunkach północ - południe i południe - północny wschód. W układzie drógeuropejskich jest to droga międzynarodowa E 77. Zarządem dla drogi nr 7 jestGeneralna Dyrekcja Dróg Krajowych i Autostrad Oddział w Olsztynie. Droga nr 7jest silnie obciążona, szczególnie w okolicy Nidzicy. Przepustowość drogi jestbliska wyczerpania.

drogi wojewódzkie :

- nr 538 (IV klasa techniczna) - Nowe Miasto Lubawskie -Rozdroże w dobrym stanie technicznym. Umożliwia relację Pojezierze Brodnickie -Nidzica.

- nr 545 (IV klasa techniczna) Działdowo - Nidzica - Szczytno wdobrym stanie technicznym. Umożliwia komunikację pomiędzy wschodem i zachodemkraju.

Drogi wojewódzkie stanowiąpołączenia między miastami i połączenie pomiędzy siedzibą gminy a starostwem.Dla miejscowej ludności szczególne znaczenie komunikacyjne przedstawia drogawojewódzka Działdowo – Nidzica. Odcinki dróg wojewódzkich na terenie gminyliczą łącznie ponad 16 km dróg twardych. Po drogach tych odbywa się przedewszystkim ruch samochodowy o średnim natężeniu, w tym również ruch tranzytowy.Przez cały rok drogi wojewódzkie są utrzymywane w dobrym stanie. Z wyjątkiemkilku przystanków autobusowych przy drogach wojewódzkich nie funkcjonująurządzenia obsługi ruchu. Z wyjątkiem istniejącego chodnika w miejscowościKozłowo brak jest na tych drogach urządzeń usprawnienia ruchu.

Średnie natężenie ruchu na poszczególnych rodzajach dróg
Rodzaj drogi	Pojazdy ogółem	Samochody osobowe	Samochody ciężarowe
krajowe:
nr 7	10 186	7 130	3 056
wojewódzkie:
nr 538	417	292	125
nr 545	2 862	2 003	859

Źródło:Generalna Dyrekcja Dróg Krajowych i Autostrad, Wojewódzki Zarząd Dróg wOlsztynie.

drogi powiatowe

Drogi powiatowe na tereniegminy stanowią główną sieć połączeń między miejscowościami a siedzibą gminyoraz łączą miejscowości pomiędzy sobą. Przeznaczone są do obsługi ruchulokalnego o średnim natężeniu i tworzą podstawową sieć komunikacyjną na tereniegminy. Na tych drogach ruch pojazdów samochodowych łączy się z ruchem pojazdówrolniczych i jednośladowych, a także pieszym. Przy drogach zlokalizowanych jestwiele przystanków autobusowych. Część dróg powiatowych posiada nienormatywnąszerokość i brak poboczy. Stan dróg określa się jako średni i słaby.

Na drogach powiatowych wnajbliższych latach planuje się roboty inwestycyjne i budowę nawierzchnibitumicznej na odcinku dł. 1,6 km Łysakowo – Sławka Mała oraz przebudowę drogiZaborowo – Niedanowo – Kozłówko na odcinku 7 km. Prognozy rozwoju sytuacji wzakresie bezpieczeństwa ruchu drogowego przewidują tylko niewielką poprawę zpowodów niskich nakładów na utrzymanie tych dróg przy równoczesnym przyśpieszonymrozwoju motoryzacji.

Ogółem na terenie gminydługość dróg powiatowych wynosi 119 km, w tym ok. 106 km stanowią drogi onawierzchni twardej. Drogi o nawierzchni gruntowej stanowią odcinki: Krokowo –Zalesie, Szymany – Szkudaj, Sławka Mała – Łysakowo, Gołębiewo – Kramarzewo iJanuszkowo – Frąknowo.

Natężenie ruchu panujące nadrogach powiatowych, przedstawia tabela zamieszczona poniżej. Są to danezestawione na podstawie „Syntezy wyników pomiarów ruchu przeprowadzonych w 2000roku na zamiejskiej sieci dróg powiatowych”.

Średni dobowy ruch w 2000 roku na zamiejskiej sieci dróg powiatowych o nawierzchni twardej
Rodzaj pojazdu	Natężenie [poj./dobę]	Udział procentowy [%]
Motocykle	9	1,0
Samochody osobowe	463	50,8
Samochody dostawcze	113	12,4
Samochody ciężarowe bez przyczepy	141	15,5
Samochody ciężarowe z przyczepami	77	8,4
Autobusy	29	3,2
Ciągniki rolnicze	80	8,8
Razem	912	100,0

Źródło: Powiatowy Zarząd Drógw Nidzicy

drogi gminne

Dostępne dla wszystkichużytkowników drogi gminne stanowią sieć uzupełniającą drogi powiatowe. Stanowiąpołączenia między miejscowościami i połączenia wsi z drogami powiatowymi iwojewódzkimi. Łączna długość ich na terenie gminy wynosi 94 km, w tym tylko 5,1km tych dróg posiada nawierzchnię twardą, a pozostałe 88,9 km nawierzchnię gruntową. Przy drogach gminnych w zasadzienie wybudowano obiektów zagospodarowania dróg. Drogi gruntowe odgrywają rolępołączeń drugorzędnych, ale ocenia się, że jeszcze przez wiele lat będą dobrzezaspokajać potrzeby lokalne mieszkańców.

W najbliższych latach nieprzewiduje się rozbudowy sieci dróg gruntowych, lecz w miarę możliwościsamorządu gminy ulepszanie dróg z gruntu rodzimego poprzez ich wzmacnianiepospółką i mieszankami piaskowo – gliniastymi. Planuje się wykonanienawierzchni bitumicznej na istniejącej podbudowie brukowej w miejscowościach –Ważyny, Górowo, i Browina. Przewiduje się więc,że gminne drogi będą nadal stosunkowo niewielkimi nakładami utrzymywane wstanie zapewniającym użytkownikom odpowiedni poziom wygody jazdy zapobiegający przedwczesnemu niszczeniu środkówtransportu i maszyn rolniczych. Ważnym elementem w sieci dróg gminnych, któregoutrzymanie jest bardzo kosztowne są mosty. Nakłady na ich remonty będą jednakkonieczne, szczególnie w przypadku obiektów w Rogożu (Ptaku) i w Miłkowcu.

Wnioskując z powyższegonależy sądzić, że ze względów ekonomicznych podejmowane będą na drogachpublicznych przede wszystkim roboty mające na celu utrzymanie istniejącej siecidróg twardych we właściwym stanie technicznym poprzez odnowę ich nawierzchni nanajbardziej wyeksploatowanych odcinkach oraz profilowanie nawierzchni dróggruntowych ulepszonych. Udział dróg gruntowych w sieci drogowej pozostanie bezzmian lub będzie malał powoli.

Drogi na terenie gminy Kozłowo w km

Gminne	Powiatowe	Wojewódzkie	Krajowe
95,900	118,982	16,404	1,1

Źródło: Generalna Dyrekcja Dróg Krajowych i Autostrad,Powiatowy Zarząd Dróg w Nidzicy 31.12.2002r.

LINIA KOLEJOWA

Przez gminę przebieganiezelektryfikowana, jednotorowa linia kolejowa drugorzędowa nr 225 relacjiDziałdowo - Nidzica - Wielbark.

SYSTEM WODNO - KANALIZACYJNY

Istniejące ujęcia wodypokrywają w większości potrzeby wody pitnej. Teren gminy posiada duże zasobywód wgłębnych, szczególnie w środkowej części gminy. Część południowo-wschodniaoraz północna posiadają gorsze warunki hydrogeologiczne.

Stan sieci, hydroforni i SUWokreśla się jako dobry lub zadowalający. Na najbliższe lata zaplanowano budowędwóch studni głębinowych w Krokowie.

Wykaz ujęć na terenie gminy Kozłowo
Lokalizacja ujęcia	Użytkownik	Nr studni	Wydajność studni [m³/h]		Głębokość [m]		Obsługiwane miejscowości
1	2	3	4		5		6
1. Ujęcia zbiorowe
Kozłowo	Zakład Gospodarki Komunalnej i Mieszkaniowej	3	146,0		78,5		Kozłowo
		5			60,0
Sarnowo		1	41,0		33,0		Sarnowo
		2			48,0
Gołębiewo		1	50,0		45,0		Gołębiewo
		2			44,0
Szkotowo	ZGKiM w Kozłowie	1	112,0		37,0		Szkotowo - Rączki
		2			2,0
		3			40,0
Januszkowo		1	64,0		75,5		Januszkowo
		2			43,0
Sławka Wielka		2	136,0		66,6		Sławka Wielka
		3			66,1
Kamionki		1	29,0		24,0		Kamionki
		2			30,0
Cebulki	ZGKiM w Kozłowie	1A	22,0		50,0		Cebulki
Zakrzewo		1	3,0		60,0		Zakrzewo
Lipowo		1	40,0		42,0		Lipowo
Krokowo		2	14,0		42,0		Krokowo
Siemianowo		1	42,0		100,5		Siemianowo
		2			104,0
2. Ujęcia zakładowe i lokalne
Turówko Dz. 31/9	AGRINT Sp. z o. o.	1	67,0				Potrzeby własne i mieszkańców wsi
		2	220,0
Kozłowo Dz.6/8	Gorzelnia w Kozłowie	1	221,0				Potrzeby własne
Turowo	AGRINT Sp. z o.o.	Brak danych					Potrzeby własne i mieszkańców wsi
Niedanowo	Gospodarstwo rolne						Potrzeby własne i mieszkańców wsi
Sątop	Gospodarstwo rolne						Potrzeby własne i mieszkańców wsi
Bartki PGR	Gospodarstwo rolne						Potrzeby własne i mieszkańców wsi
Kownatki	Gospodarstwo rolne	3		66,0		51,0	Potrzeby własne i mieszkańców wsi
Cebulki	Gospodarstwo rolne	Brak danych					Potrzeby własne

Zwodociągowanych jest 17 miejscowości oraz dwie miejscowości częściowona ogólną liczbę 37 miejscowości. Stopień zwodociagowania gminy wynosi 70%.

Spośród 17 wodociągów 12 jest własnością gminy Kozłowo, pozostałe są wzasobie AWRSP, spółki lub stanowią własność prywatną. Ponadto w czterechmiejscowościach znajdują się studnie głębinowe tzw. na wylewkę stanowiącewłasność Gminy Kozłowo.

Co trzecie gospodarstwo nie podłączone do sieci wodociągowej posiadawłasny wodociąg lokalny zasilany ze studni kopanej lub głębinowej.

- Na dzień opracowania planu długość czynnej sieci wodociągowejwynosiła 36,2 km.

Na terenie gminy istnieją trzy oczyszczalnie ścieków w miejscowościKozłowo, Szkotowo i miejscowości Sławka Wielka.

Oczyszczalnia – wieś Szkotowo, wraz z kolektorem i sieciąkanalizacyjną.

Oczyszczalnia została oddana do użytku w połowie roku 2003. Wykorzystanie wynosi ok. 30%. Wbudowie są dalsze kolektory sanitarne, które uzbroją atrakcyjne terenyrekreacyjne.

Oczyszczalnia zakłada pełne mechaniczno-biologiczne oczyszczanieścieków z redukcją związków biogennych zgodnie z rozporządzeniem M.O.Ś.05.11.1991r. Odprowadzanie ścieków oczyszczonych do rzeki Szkotówki.Przepustowość oczyszczalni 110 m³/dobę, z możliwością dalszejrozbudowy do 190 m³/dobę po skanalizowaniu sąsiednich miejscowości.

Oczyszczalnia mechaniczno-biologiczna w Kozłowie.

Wieś skanalizowana jest w ok. 50%. Odbiornikiem ścieków oczyszczonychjest Szkotówka poprzez rów melioracyjny.

Oczyszczalnia mechaniczno-biologiczna w Sławce Wlk.

Technologia oczyszczalni oparta jest o osad czynny. Przepustowośćwynosi 57,8 m³/dobę. zużycie oczyszczalni wynosi 60%. Odbiornikiemoczyszczonych ścieków jest rzeka Sławska Struga dopływ Szkotówki. Miejscowośćskanalizowana w niewielkim stopniu.

Wykaz istniejących na terenie gminy oczyszczalni ścieków
Miejscowość		Użytkownik	Odbiornik	Przepustowość [m³/d]	Ważność pozwolenia wodnoprawnego	Typ
Kozłowo	ZGKiM		rz. Szkotówka	120,0	31.12.2008	mech - biol
Szkotowo				110,0	31.12.2012	mech - biol
Sławka Wielka				58,0	31.12.2006	mech - biol

W pozostałych miejscowościach brak rozwiązań systemowych w zakresiegospodarki ściekowej, odprowadzanie ścieków funkcjonuje w oparciu o zbiornikibezodpływowe, często nieszczelne.

Na dzień opracowania planu długość czynnej siecikanalizacyjnej wynosiła 6,2 km.

Liczba przyłączy do sieci kanalizacyjnej

Liczba miejscowości	37
Liczba przyłączy	70
Wskaźnik	1,8

Źródło: Urząd Gminy, 30.06.2003r.

Na najbliższe lata Gmina zaplanowała budowę ok. 24,5 km wodociągów iok. 23,8 km sieci kanalizacyjnej.

Kanalizacja deszczowa na terenie gminy jest szczątkowa, jej długośćwynosi 1800 m.

TELEKOMUNIKACJA

Gmina Kozłowo posiada 2automatyczne centrale telefoniczne: w Kozłowie i Szkotowie. Według stanu na dzień 30.06.2004 r. w gminiezainstalowane są 983 telefony.

Jeden abonent w gminieliczącej 6645 mieszkańców i składającej się z 36 miejscowości i 1640gospodarstw domowych, przypada średnio na 1,7 gospodarstwa domowego.

Na terenie gminy funkcjonujetelefonia komórkowa sieci CENTERTEL, PLUS GSM, ERA GSM.

GAZYFIKACJA

Na terenie gminy brakinstalacji sieci gazu ziemnego.

Kolektor przesyłowy wysokiegociśnienia przebiega przez południowo – wschodnią część gminy, około 15 km odKozłowa. Istnieje techniczna możliwość zgazyfikowania gminy.

ELEKTRYFIKACJA

Przez teren gminy przebiega liniaelektroenergetyczna WN 110 kV Działdowo - Nidzica. Zaopatrzenie w energieelektryczną nastepuje poprzez sieć energetyczną SN 15 kV zasilajace stacjetransformatorowo - rozdzielcze.

Długość sieci energetycznej w gminie wynosi 108km.

Właścicielem sieci rozdzielczej jest ZakładEnergetyczny S.A. w Olsztynie.

istniejąca sieć zabezpiecza potrzeby odbiorców naterenie gminy.

Najważniejszą inwestycją zzakresu energetycznego jest uzbrojenie około 50 działek przewidzianych podbudownictwo mieszkaniowe na osiedlu „Górka” w Kozłowie, oraz działekrzemieślniczych położonych przy drodze wojewódzkiej Nidzica – Działdowo iKozłowo – Sarnowo oraz wykonanie linii energetycznej kablowej lub napowietrznejzasilającej w energię tereny rekreacyjne w miejscowości Szkotowo i Kownatkioraz wzdłuż linii brzegowej jeziora Kownatki oświetlającej pola namiotowe.

Miejscowe planyzagospodarowania przestrzennego gminy określają główny i bardzo ogólny zakrespotrzeb energetycznych.

Wskaźnik zużycia energii elektrycznej na 1mieszkańca w powiecie nidzickim wynosił597 kwh w roku 2002, średnie zużycie w województwie wyniosło 585,2 kwh.

GOSPODARKA ODPADAMI

- Na terenie gminy funkcjonują dwa wysypiska odpadów w pobliżuSarnowa i Kozłowa zarządzane przez ZG.KiM. Obiekty mają nieuregulowany statusprawny. Rozwiązanie problemu zagospodarowania odpadów będzie prowadzone przyudziale powiatu nidzickiego lub działdowskiego. W przyszłości planuje sięselektywną zbiórkę odpadów.

WŁASNOŚĆ NIERUCHOMOŚCI

Gmina Kozłowo zajmuje obszar 25401 ha, z tego aż 47% - 11833 ha stanowiwłasność Agencji Nieruchomości Rolnych. Grunty prywatne zajmują 33% - 8471 ha.Grunty PGL lasy państwowe zajmują 11% obszaru gminy - 2913 ha. Gruntyspółdzielni, kościołów oraz innych osób prawnych zajmują 45 - 1078 ha. Gruntygminne to 2,2 % - 568 ha.

Taka struktura posiadania może stanowić barierę rozwojową dla gminy, zewzględu na brak możliwości realizacji polityki przestrzennej i inwestycyjnej.

STANOBIEKTÓW DZIEDZICTWA KULTUROWEGO

Stan obiektów dziedzictwa kulturowego określa się jako średni. Częśćobiektów wymaga remontów.

IDENTYFIKACJAPROBLEMÓW

- nieskanalizowaneznaczne obszary gminy stanowią barierę rozwojową

- brakrozwiązania problemu gospodarki odpadami stałymi

- zdekapitalizowanaoczyszczalnia w Sławce Wlk.

- brakkoncepcji gazyfikacji gminy

- złystan dróg, szczególnie powiatowych

- brakmiejscowych planów zagospodarowania przestrzennego

- niewystarczającainfrastruktura turystyczna

1.5.GOSPODARKA spis treści

DZIAŁALNOŚĆGOSPODARCZA

Gmina Kozłowo należy do gmino charakterze rolniczym. Obszar gminy pozbawiony jest bogactw naturalnych. Brakdużych zakładów pracy, przemysłu.

Na terenie gminyfunkcjonuje 168 podmiotówgospodarczych. W większości są to małe i średnie przedsiębiorstwa.

W zakładach rolnych pobyłych PGR dzierżawcy zatrudniają 104 pracowników :

- „WIBO-BT”Tadeusz Bober. – producent maszyn masarskich i akcesorii ze stali z siedzibą wKozłowie zatrudnia 63 pracowników,

- „PROTEKT-BIS”w Kozłowie zatrudnia 61 osób,

- WIEJAKSp. z o.o. – producent maszyn masarskich zatrudnia 56 osób,

- PiekarniaKozłowo „Krzysztof” produkcja pieczywa zatrudnia 5 osób,

- PrzedsiębiorstwoProdukcyjno-Handlowe „NIDGOR” w Szkotowie zatrudnia 5 osób,

- Gospodarstwoagroturystyczne „LEMANY’ zatrudnia 10 osób.

- ZakładProdukcyjno-Usługowo–Handlowy „WISTOL” w Szkotowie zatrudnia 6 osób.

Ponadto zatrudnionych jest :

Bank Spółdzielczy Oddział wKozłowie - 5 osoby

Urząd Gminy w Kozłowie - 22 osób

GOPS w Kozłowie - 9 osób

Zakład Gospodarki Komunalneji Mieszkaniowej - 18 osób

Dom Kultury i Biblioteka - 7 osób

W szkołach podstawowych igimnazjach - 70 nauczycieli + 30 pracowników obsługi

Sklep Spożywczy GS wKozłowie - 3 osoby

1 placówka pocztowa wKozłowie - 8 osób

W gminie znajdują się 24sklepy prywatne, zarejestrowanych jest 16 działalności gospodarczych o kierunku- usługi budowlane.

Usługi weterynaryjneprowadzi 3 lekarzy weterynarii (1 w Szkotowie i 2 w Kozłowie).

Usługi fryzjerskie - 2 zakłady w Kozłowie

Usługi gastronomiczne - 2zakłady w Kozłowie, 1 w Szkotowie i 1 w Sarnowie

Usługi stolarskie - 2 zakłady - „Wistol” w Szkotowie i „SAR-POL” w Kozłowie

W Niepublicznym zakładzieOpieki Zdrowotnej „COSMO” w Szkotowie pracuje 1 lekarz ogólny i 2 pielęgniarki.

Ośrodek Świadczeń Medycznych Zespołu LekarzySpecjalistów w Kozłowie zatrudnia 6 lekarzy i 3 pielęgniarki.

Gmina posiada waloryprzyrodnicze i krajobrazowe, jeziora o wysokim stopniu czystości, tereny podzagospodarowanie letniskowe i rekreacyjne.

Liczba przedsiębiorstw w gminie Kozłowo, stan na koniec2002r.

	1995	1996	1997	1998	1999	2000	2001	2002
Gmina Kozłowo	111	131	148	155	164	188	168

Źródło: Urząd Gminy,31.12.2003 r.

Poniższe tabele obrazują strukturę własności orazilość przedsiębiorstw w wybranych sekcjach PKD. Dane z lat 2000 - 2002 niewykazują wyraźnych trendów rozwojowych.

Podmioty gospodarki narodowejwedług sektorów własności (bez osób fizycznych prowadzących działalnośćgospodarczą) w gminie Kozłowo

	ogółem	sektor publiczny					sektor prywatny
		razem	własność				razem	własność
		razem	jednoosobowa SP	państwowych osób prawnych	samorządu terytorialnego	mieszana	razem	krajowa	zagraniczna	mieszana
2000	39	12	-	-	12	-	27	27	-	-
2001	43	11	-	-	11	-	32	32	-	-
2002	42	11	-	-	11	-	31	31	-	-

źródło : Zmiany strukturalne grup podmiotów wgospodarce narodowej w woj. warmińsko-mazurskim, US w Olsztynie, ed. 2001,2002, 2003.

Podmioty gospodarki narodowejwedług wybranych form prawno - organizacyjnych w gminie Kozłowo

	ogółem	przeds. państwowe	spółki				spółdzielnie	fundacje	stowarzyszenia i org, społ.	osoby fizyczne	pozostałe
			handlowe		cywilne	pozostałe
			razem	z udziałem kapitału zagr.	cywilne	pozostałe
2000	188	-	6	-	12	1	3	-	1	149	16
2001	481	-	5	-	8	1	3	-	8	438	18
2002	176	-	5	-	6	1	3	-	9	134	18

źródło : Zmiany strukturalne grup podmiotów wgospodarce narodowej w woj. warmińsko-mazurskim, US w Olsztynie, ed. 2001,2002, 2003.

Podmioty gospodarki narodowej wg wybranychsekcji PKD w gminie Kozłowo

	ogółem	w tym
	ogółem	rolnictwo, łowiectwoleśnictwo	przetwórstwo przemysłowe	budownictwo	handel i naprawy	hotele i restauracje	transport, gospodarka magazynowa i łączność	obsługa nieruchomości i firm	pozostała usługowa
2000	39	b.d.	5	-	5	2	-	1	5
2001	43	8	4	-	2	1	-	3	5
2002	42	8	4	-	2	1	-	3	6

źródło : Zmiany strukturalne grup podmiotów wgospodarce narodowej w woj. warmińsko-mazurskim, US w Olsztynie, ed. 2001,2002, 2003.

Zakłady osób fizycznychprowadzących działalność gospodarczą według wybranych sekcji PKD w gminieKozłowo

	ogółem	w tym
	ogółem	rolnictwo, łowiectwo, leśnictwo	przetwórstwo przemysłowe	budownictwo	handel i naprawy	hotele i restauracje	transport, gospodarka magazynowa i łączność	obsługa nieruchomości i firm	pozostała usługowa
2000	149	b.d.	4	26	59	3	12	2	5
2001	438	b.d.	7	20	56	3	9	2	4
2002	134	6	5	22	57	4	8	3	4

źródło : Zmiany strukturalne grup podmiotów wgospodarce narodowej w woj. warmińsko-mazurskim, US w Olsztynie, ed. 2001,2002, 2003.

ROLNICTWO

GminaKozłowo jest gminą typowo rolniczą. Struktura gospodarstw rolnych jestnastępująca:

pow. w ha	ilość gospodarstw
1 – 2	109
2 – 5	106
5 – 10	91
10 – 15	78
15 – 30	105
pow. 30	96

Przeważają gleby klasśrednich i słabych, dominują uprawy zbóż.

Powierzchnia gminy wynosi25401 ha w tym 19152 ha to użytki rolne. Grunty orne zajmują powierzchnię15.350 ha, łąki i pastwiska trwałe – 3.700 ha.

W roku 2002 obsianopowierzchnię 13.600 ha. W strukturze upraw dominuje żyto pow. 3100 ha, jęczmieńpow. 1850 ha, mieszanki zbożowe pow. 940 ha, pszenżyto pow. 1960 ha, gryka pow.480 ha, pszenica jara pow. 420 ha, pszenica ozima pow. 830 ha, owies pow. 350ha, ziemniaki pow. 420 ha, kukurydza pow. 600, rzepak pow. 660 ha.

W strukturze zasiewów nieobserwuje się znaczących zmian, są one zależne od potrzeb rynku.

Na terenie Gminy Kozłowozlokalizowane są cztery gorzelnie rolnicze, które mogłyby skupować iprzetwarzać żyto i ziemniaki na surówkę, ale bardzo niska cena surówki powodujezastój produkcyjny tych gorzelni.

IDENTYFIKACJA PROBLEMÓW

- słabe gleby nie pozwalają na osiąganie wysokich plonów

- płytkirynek pracy, niewystarczająca ilość miejsc pracy poza rolnictwem

1.6. SFERA SPOŁECZNA spis treści

SYTUACJA DEMOGRAFICZNA I SPOŁECZNA

Gminę Kozłowo zamieszkuje 6645 osób. Gęstośćzaludnienia wynosi 26,52 mieszkańców na 1 km².

Liczba mieszkańców wg płci

	2001	2002	2003
Osoby zamieszkałe	6301	6138	6645
Mężczyźni	3 223	3120	3370
Kobiety	3 078	3018	3275

Źródło: Główny Urząd Statystyczny, 31.12.2001r.

Powyższe zestawienie wskazuje niewielką przewagę liczbymężczyzn nad liczbą kobiet.

Ruch naturalny imigracyjny ludności w

Gmina Kozłowo	Urodzenia	Zgony	Przyrost naturalny	Napływ	Odpływ	Saldo migracji
2001	91	50	41	53	86	-33
2002	107	58	49	77	82	-5

Źródło: Główny UrządStatystyczny, dane na dzień 31.12.2001r.

Wiek	przedprodukcyjny	produkcyjny	poprodukcyjny
Mężczyźni	928	2200	242
Kobiety	938	1823	514
OGÓŁEM	1866	4023	756

STRUKTURA WIEKOWA LUDNOŚCI

do 18 lat - 1866

18 – 35 - 1976

35 – 50 - 1341

50 – 65 - 816

pow. 65 - 646

- Przyrost naturalny ludności: 30

- Gmina Kozłowo należy do gmin o niewielkiej liczbie ludności iniskiej gęstości zaludnienia. Struktura wiekowa jest korzystna, tym niemniejrysuje się trend starzenia się społeczeństwa.

- Stosunkowo niski jest przyrost naturalny. W dłuższejperspektywie można spodziewać się zmniejszenia liczebności rocznikówprzedprodukcyjnych, zwiększenia liczby ludności w wieku produkcyjnym ipoprodukcyjnym.

- Szczególnie niekorzystny jest poziom wykształcenia mieszkańcówgminy, niższy niż przeciętna dla województwa.

BEZROBOCIE

rok	ogółem	w tym
		kobiety	z prawem do zasiłku
		kobiety	ogółem	w tym kobiety	w % ogółem
2000	909	488	177	48	19,5
2001	946	485	195	55	20,6
2002	966	493	138	26	14,3

Gmina Kozłowo zostałazakwalifikowana jako szczególnie zagrożona bezrobociem strukturalnym.Likwidacja PGR i brak miejsc pracy poza rolnictwem spowodował, że bez pracypozostaje prawie co czwarty mieszkaniec gminy w wieku produkcyjnym.

Bezrobocie i brak miejscpracy jest głównym problemem społecznym na terenie gminy. Bezrobocie,szczególnie długotrwałe powoduje ubóstwo i degradację społeczną. Dodatkowozaledwie kilkanaście procent bezrobotnych ma prawo do zasiłku.

Najtrudniejsza sytuacja jestna północy gminy i w jej części południowo – wschodniej.

WARUNKI I JAKOŚĆ ŻYCIA MIESZKAŃCÓW

GMINNE ZASOBY MIESZKANIOWE

Zasoby mieszkaniowe gminywynoszą 1599 mieszkań, łącznie z budynkami jednorodzinnymi i zagrodamichłopskimi. Stanowi to powierzchnię ok. 98.713 m², z tego 614 mieszkańznajduje się w budownictwie wielorodzinnym stanowiącym prywatną własność,wykupioną przez byłych pracowników PGR. 985 mieszkań zlokalizowanych jest wbudownictwie jednorodzinnym i zagrodach chłopskich. Zasoby komunalne gminystanowią 50 mieszkań, stanowi to powierzchnię 2.650 m². W c.o.,wodę, kanalizację wyposażonych jest 14 mieszkań komunalnych.

Teren gminy przedstawia sięnastępująco :

- pełnostandardowelokale z wyposażeniem technicznym posiadające c.o., wodę, kanalizację sanitarnąpodłączoną do oczyszczalni ścieków – 382 mieszkania, stanowi to ok. 23,8%

- lokaleposiadające c.o. lokalne, szambo i wodę – ok. 41%

- lokalebez instalacji sanitarnych i bez WC – ok. 15%.

Na terenie gminy niewystępuje uzbrojenie sieciowe w gaz ziemny.

Średni wiek budynków mieszkalnychstanowiących własność gminy określa się na około 30 lat.

Średni ogólny stantechniczny budynków mieszkalnych wybudowanych w ostatnim piętnastoleciu wKozłowie na osiedlu „Górka” i „Dolinka” i w pozostałych miejscowościach jestdobry i bardzo dobry. Pozostałe budynki są w stanie średnim i zadowalającym. Wwiększości budynki stanowią starą, zużytą technicznie substancję mieszkaniowąwymagającą remontu. Budynki wymagają dociepleń, wymiany stolarki, remontudachów i naprawy. Indywidualne budownictwo mieszkaniowe przeżywa wzrost wostatnich latach. W ciągu ostatnich 5 lat na terenie całej gminy wydano 172zezwoleń na budynki nowe, w związku, z czym wzrost wynosi w stosunku doistniejących zasobów mieszkaniowych 16%. W ostatnim pięcioleciu wybudowano budynekmieszkalny 15. rodzinny, który w niewielkim procencie złagodził potrzebymieszkaniowe. W trakcie przygotowania jest dalszych 50 działek w Kozłowie napotrzeby budownictwa mieszkaniowego jednorodzinnego na osiedlu „Górka”.

Największe zapotrzebowaniewystępuje na mieszkaniowy zasób gminy tzw. zasób komunalny, zarówno na lokalemieszkaniowe jak i socjalne. Wynika to przede wszystkim ze znacznego zubożeniaspołeczeństwa – (bezrobocia, wzrostu kosztów utrzymania, oraz wysokich kredytówna budownictwo mieszkaniowe). Mieszkania są w około 30% przeludnione, mieszkająw nich rodziny z drugiego, a nawet i trzeciego pokolenia, o bardzo dużymzagęszczeniu, w większości nawet bez dostatecznych warunków sanitarnych. Gminaw swoich zasobach komunalnych powinna mieć lokale dla osób:

- opuszczającychdom dziecka (po uzyskaniu pełnoletności),

- któreutraciły mieszkania wskutek klęski żywiołowej, pożaru, katastrofy lub innychprzypadków nieprzewidzialnych,

- utraciłytytuł prawny do zajmowanego lokalu mieszkalnego,

- nabyłyprawo do lokalu na podstawie orzeczenia sądowego,

- uznanymza niezbędną kadrę fachową.

Aktualnie Gmina, na ogólnepotrzeby 10, posiada tylko 4 takie lokale, z czego dwa wymagają gruntownegoremontu. Wśród osób ubiegających się o wynajem mieszkań z zasobu gminywiększość stanowią osoby – rodziny o złych warunkach mieszkaniowych imaterialnych z różnego rodzaju problemami rodzinnymi, zamieszkujące wspólnie zrodzicami, rodzeństwem, bliższą i dalszą rodziną w lokalach komunalnych,zakładowych i własnościowych. Indywidualne budownictwo jednorodzinnerealizowane jest przy zaangażowaniu środków własnych inwestora (w tym równieżkredytowanie) w większości tzw. systemem gospodarczym przy udziale pomocyrodziny w robociźnie.

POZIOM BEZPIECZEŃSTWA

W Kozłowie mieści się ZespółDzielnicowy Komendy Powiatowej Policji w Nidzicy.

OŚWIATA

W gminie Kozłowo funkcjonujątrzy zespoły szkół (szkoła podstawowa i gimnazjum), trzy szkoły podstawowe,jedno przedszkole. Ogółem w szkołach uczy się 862 dzieci, z tego 562 w szkołachpodstawowych i 300 w gimnazjach.Nauczaniem przedszkolnym objętych jest 98 dzieci. Zatrudnienie w placówkachoświatowych gminy wynosi 100 osób, w tym 70 nauczycieli i 30 osób zatrudnionych w administracji iobsłudze technicznej.

Stan budynków określa się jakodobry. Niewystarczająca jest infrastruktura sportowa oraz wyposażenie obiektów.

KULTURA

Gminny Ośrodek Kultury i Kultury Fizycznejoraz Gminna Biblioteka Publiczna są głównymi placówkami kultury w gminieKozłowo. Bibliotece gminnej podlegają 2 filie biblioteczne : w Szkotowie iSarnowie.

Wielkość księgozbioru ogółem w bibliotekach gminy Kozłowo wynosi 27 582wol. (stan na 30.06.2004) Struktura zbiorów w bibliotekach kształtuje sięnastępująco :

- literatura dla dorosłych - 19 200 wol.

- literatura dla dzieci - 8385 wol.

Istotną rolę odgrywają zbiory nieksiążkowe -czasopisma i zbiory audiowizualne. W bibliotekach gminy zaprenumerowano ogółem75 czasopism. Obecnie zgromadzono 102 szt. kaset wideo z których część stanowiąnagrania własne z różnego rodzaju imprez zorganizowanych lokalnie.

Zbiory audiowizualne GBP wzbogacone sąrównież o płyty CD, DVD. Dzięki znajdującemu się w GBP odtwarzaczowi DVD dziecii młodzież mogą oglądać TV, ale również oglądać filmy DVD m.in. podczas feriiletnich lub zimowych. Młodzież ma również możliwość korzystania z 6znajdujących się w GBP komputerów oraz programów multimedialnych, w tymprogramów edukacyjnych.

Gminna Biblioteka Publiczna wyposażona jest wksero i wykonuje usługi kserograficzne. Oddział dla dzieci przygotowuje lekcjebiblioteczne dla dzieci przedszkolnych oraz uczniów szkół podstawowych.

Systematycznie wykonywane są wystawki nowościksiążkowych, wystawki tematyczne, okolicznościowe, rocznicowe a hol i gablotywystawowe, znajdujące się w GOK i KF umożliwiają realizację większych wystawmin.: malarstwa, eksponatów historycznych, rzeźb. W GOK i KF odbywają sięwystawy malarstwa, rysunku lokalnych twórców oraz wystawy prac dzieciuczestniczących w zajęciach plastycznych. W holu można oglądać obrazy i wieleinnych prac i eksponatów.

W GOK i KF w Kozłowie zatrudnionych jest dwoje instruktorów:

- instruktor muzyki

- instruktor plastyki,informatyki i sportu.

W GOK i KF w Kozłowie działają: kółkoplastyczne, na którym dzieci nieodpłatnie malują, rysują, uczą się różnychtechnik artystycznych. Warsztaty plastyczne skierowane są do dzieci imłodzieży. Tu też powstaje oprawa plastyczna do organizowanych przez GOK i KFwielu imprez, przedstawień.

Działa również kółko muzyczne, na którymdzieci i młodzież mają możliwość gry na pianinie, organach, trąbce i klarnecie.

Od 5 lat prowadzona jest kronika wydarzeńkulturalnych, które miały miejsce w bibliotekach i GOK i KF. Uczniowiewszystkich szkół zapraszani są do oglądania spektakli prezentowanych przezaktorów zawodowych. Wiele imprez szkolnych organizowanych wspólnie z GOK i KFodbywa się na sali widowiskowej m.in.: zabawy choinkowe, bale maskowe,dyskoteki, zabawy andrzejkowe, zakończenie roku kulturalnego. Sala widowiskowawraz zapleczem sanitarnym i holem udostępniana jest odpłatnie na przyjęciaweselne oraz inne imprezy okolicznościowe np.: bal sylwestrowy. Na saliwidowiskowej odbywają się zajęcia tenisa stołowego. GOK i KF w Kozłowie posiadarównież sprzęt rehabilitacyjny : rowery stacjonarne, ławeczkę, bieżnię,symulator wspinaczki, trenażer eliptyczny. Ze sprzętu tego mogą nieodpłatniekorzystać wszyscy mieszkańcy.

Na terenie gminy znajduje się 9 świetlicwiejskich, które są udostępnione dla miejscowej społeczności na urządzenieprzyjęć weselnych, dyskotek, zabaw tanecznych.

Lp.

Nazwa jednostki

Siedziba

10.

11.

12.

Gminna Biblioteka Publiczna

Filia

Świetlica

Kozłowo

Sarnowo

Szkotowo

Zabłocie

Sarnowo

Zaborowo

Bartki

Krokowo

Zalesie

Siemianowo

Dziurdziewo

Pielgrzymowo

OPIEKA ZDROWOTNA

W gminie Kozłowo funkcjonujądwa Ośrodki Zdrowia :

- Ośrodek ŚwiadczeńMedycznych w Kozłowie, zatrudniający sześciu lekarzy i trzy pielęgniarki,

- Niepubliczny Zakład OpiekiZdrowotnej „COSMO” w Szkotowie, zatrudniający jednego lekarza i dwiepielęgniarki.

- GabinetDentystyczny – jeden lekarz stomatolog.

Istniejąca opieka lekarskazaspokaja bieżące potrzeby.

OKREŚLENIE GRUP SPOŁECZNYCH WYMAGAJĄCYCH WSPARCIA

Ogółem z różnych form pomocyspołecznej na terenie gminy korzysta 674 osób. Rodziny, z których chociaż jedna osoba korzysta z jakiejkolwiekformy pomocy liczą łącznie 1756 osób.

Należy stwierdzić, że wgminie stosunkowo dużo rodzin korzysta z form pomocy społecznej.

Problem ten szczególnieostro zarysowuje się we wsiach po dawnych państwowych gospodarstwach rolnych,gdzie dla wielu rodzin świadczenia z ośrodków pomocy społecznej są jedynym źródłem utrzymania.

Są wsie, gdzie połowamieszkańców korzysta z pomocy społecznej, co świadczy o znacznym, ubóstwie tejgrupy ludzi.

Postępujące ubożeniespołeczeństwa oraz ustawowe zwiększenie obszaru uprawnionych do korzystania zeświadczeń opieki społecznej sprawia, że zwiększa się liczba osób/rodzinwymagających interwencji służb socjalnych.

Gmina stoi przed wyzwaniemrozwiązania problemu narastającego ubóstwa, osób długotrwale bezrobotnych,zmarginalizowanych poprzez brak pracy i degradację otoczenia cywilizacyjnego.

Tabela nr: Liczba osób korzystającychz pomocy społecznej w gminie Kozłowo

	Gmina Kozłowo
Osoby zamieszkałe	6 301
Liczba osób otrzymujących pomoc	674
Liczba osób w rodzinach otrzymujących pomoc	1756
Wskaźnik procentowy do ogółu mieszkańców	27, 8%

Źródło: GOPS Kozłowo, 31.12.2002 r.

RYNEK PRACY

Gmina Kozłowo zalicza się doobszarów szczególnie zagrożonych bezrobociem strukturalnym. Podkreślić należypłytkość rynku pracy na terenie gminy, powiatu a także sąsiednich obszarów.Omawiany rejon charakteryzuje się niedoborem kilkuset miejsc pracy.

Pewne nadzieje budzi możliwośćskorzystania rolników z funduszy strukturalnych. Wzrost produkcji rolnej możewykreować rynek usług dla rolnictwa.

W gminie znajduje sięniewiele zakładów pracy. Istniejące borykają się z niedoborem środkówfinansowych, są podatne na dekoniunkturę i mało konkurencyjne co stanowi o ichniepewnej pozycji na rynku.

Optymizm budzi ożywieniegospodarcze ostatniego okresu i środki pomocowe UE, w tym na wsparcieistniejących MŚP a także nowopowstających przedsiębiorstw. Środki te mogąspowodować impuls inwestycyjny i tym samym kreację nowych miejsc pracy.

Nie do końca wykorzystane sąmożliwości mieszkańców gminy w zakresie rozwinięcia rynku usług turystycznych.Potencjalnie jest tu miejsce dla osób odchodzących z rolnictwa oraz osóbmłodych.

Starzenie się społeczeństwaspowoduje zwolnienie części miejsc pracy w perspektywie 15 letniej.

Gmina położona jest wsąsiedztwie lokalnych ośrodków gospodarczych - Działdowa i Nidzicy. Miasta teskupiające największą ilość miejsc pracy poza rolnictwem. Nidzica położona wcentrum powiatu, przy skrzyżowaniu ponadlokalnych tras komunikacyjnychrozwinęło funkcje produkcyjne w zakresie przetwórstwa rolno-spożywczego,przemysłu meblarskiego i drzewnego. Miasto korzystnie położone na węźlekomunikacyjnym ma szansę przyciągnąć inwestorów. Bliskość potencjalnychośrodków rozwojowych może w pewnej mierze rekompensować brak miejsc pracy namiejscu.

IDENTYFIKACJA PROBLEMÓW

- migracja najaktywniejszych i najlepiejwykształconych jednostek

- starzenie się społeczeństwa

- utrzymujące się wysokie bezrobocie, w tymniemalejąca liczba długotrwale bezrobotnych

- ubóstwo części mieszkańców powodujące degradacjęspołeczną, alkoholizm i przestępczość

- brak środków na odnowę infrastrukturymieszkaniowej oraz na budowę mieszkań socjalnych

- brak środków na odnowę infrastruktury ośrodkówkultury i sportu

- płytki rynek pracy, także w sąsiednich gminach

III. LISTA ZADAŃ DOREALIZACJI spis treści

Gmina Kozłowozidentyfikowała obszary kluczowe dla rozwoju, oraz dostrzega potrzebę szereguinwestycji w danych obszarach. Przedstawiono je poniżej:

1. Poprawa stanuinfrastruktury technicznej w gminie

- Rozbudowai modernizacja sieci kanalizacji terenugminy

- Rozbudowai modernizacja sieci wodociągowejterenu gminy

- Uporządkowaniegospodarki wodnej (zbiorniki retencyjne)

2. Działania w dziedziniesfery społecznej

- Poprawastanu infrastruktury społecznej

IV. ZADANIA UZNANE ZA PRIORYTETOWE DLA ROZWOJU GMINYKOZŁOWO spis treści

Realizacja zadańwymienionych powyżej finansowana będzie ze środków własnych gminy a także (wnajwiększym stopniu) ze środków Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego.Aby gmina mogła aplikować o środki przeznaczone na rozwój obszarów wiejskich(działanie 3.1 Zintegrowanego Programu Operacyjnego Rozwoju Regionalnego,finansowanego ze środków EFRR), oraz na środki w ramach działania 3.5.1 musiposiadać Plan Rozwoju Lokalnego. W planie finansowym inwestycji założonomaksymalny poziom dofinansowania projektów współfinansowanych w ramach ZPORR(75% całości wydatków kwalifikowalnych). Ponieważ część kosztów projektów niewlicza (lub może nie wliczać się) do kwalifikowanych, udział kosztów własnych wcałości projektu jest wyższy niż 25%. Założono praktyczny wkład środków zeZPORR w roku kolejnym po poniesionych wydatkach (tj. refundacja nastapi zrocznym opóźnieniem).

Dodatkowe 10 % wartości projektu pochodzićmoże z krajowych środków budżetowych, przydzielanych przez dysponentów danejczęści budżetu właściwych ze względu na typ projektu (MGPiPS, MinisterstwoKultury, etc.) Ponieważ na dzieńdzisiejszy brak szczegółowych wytycznych co do uruchamiania tychże środków,część wydatków poniesionych na realizację Planu Rozwoju Regionalnegorefundowana z budżetu państwa nie została uwzględniona w planie finansowym (zewzględu na możliwość pojawienia się problemów i opóźnień czasowych związanychz zabezpieczniem w/w środków).

Poniżej przedstawiono opis projektów inwestycyjnych przewidzianych dorealizacji w latach 2004 - 2006.

TYTUŁ PROJEKTU	Sieć wodociągowa Zakrzewo
PROJEKT REALIZOWANY PRZEZ	Urząd Gminy Kozłowo
CAŁKOWITY KOSZT REALIZACJI PROJEKTU

SYSTEM WODNO - KANALIZACYJNY

1. Ujęcia zbiorowe

2. Ujęcia zakładowe i lokalne

1.5.GOSPODARKA spis treści

1.6. SFERA SPOŁECZNA spis treści

OŚWIATA